مطابق ماده ۲ قانون تأمین اجتماعی، تمامی پرداختها، مزایا یا وجوه نقدی و غیرنقدی که بهصورت مستمر در ازای کار به کارگر پرداخت میشود، جزء اقلام مشمول بیمه تأمین اجتماعی محسوب میگردند.
به بیان ساده، هر پرداختی که ماهیت مستمر داشته و وابسته به کار باشد، باید در محاسبه حق بیمه لحاظ شود.
آنچه در این مطلب می خوانیم
در ادامه، فهرست و توضیحات کامل اقلام مشمول کسر حق بیمه را میخوانید:
۱. حقوق ثابت یا مزد پایه
حقوق ماهانه کارگر، اصلیترین بخش حقوق و دستمزد است که مبنای محاسبه بیمه تأمین اجتماعی قرار میگیرد. این مبلغ همواره در لیست بیمه کارکنان درج شده و مشمول کسر حق بیمه است.
۲. اضافهکاری
پرداخت بابت اضافهکاری برای ساعات کاری مازاد بر زمان قانونی، بهدلیل تکرار و ارتباط مستقیم با شغل، از اقلام مشمول بیمه تأمین اجتماعی به شمار میآید.
۳. حق تأهل
از سال ۱۴۰۳، حق تاهل به عنوان یکی از مزایای جدید کارگران تصویب شده است. این مبلغ که به صورت ماهانه پرداخت میشود، به علت استمرار پرداخت، مشمول بیمه است.
🔹 توجه: حق تأهل با حق عائلهمندی (حق اولاد) تفاوت دارد؛ حق اولاد از پرداخت بیمه معاف است، اما حق تأهل مشمول کسر حق بیمه محسوب میشود.
۴. حق مسکن و بن کارگری
دو مزیت مهم دیگر که ماهانه به کارکنان پرداخت میشوند، حق مسکن و بن خواروبار (کمک هزینه غذا) هستند.
از آنجا که این پرداختها مستمر بوده و در فیش حقوقی درج میشوند، مشمول کسر حق بیمه تأمین اجتماعی هستند.
۵. نوبتکاری و شیفتکاری
دستمزد کار در شیفتهای عصر، شب یا نوبتهای چرخشی، طبق قانون کار، در صورتی که بهصورت مداوم پرداخت شود، در محاسبه بیمه لحاظ میگردد. بنابراین نوبتکاری و شیفتکاری جزو مزایای مشمول بیمه محسوب میشوند.
۶. فوقالعادههای شغلی
مزایای مرتبط با جایگاه شغلی مانند:
-
حق سرپرستی
-
حق جذب
-
حق مسئولیت
-
و سایر مزایای مرتبط با عملکرد شغلی
در صورت پرداخت مستمر، همگی در لیست اقلام مشمول بیمه قرار میگیرند.
۷. مزایای غیرنقدی مستمر
در برخی سازمانها، مزایایی مانند مسکن سازمانی، خودرو اختصاصی یا خدمات رفاهی دائمی به کارکنان ارائه میشود.
چنانچه این مزایا بهصورت مداوم و منظم اعطا شوند، جزء مزایای غیرنقدی مشمول بیمه تأمین اجتماعی به حساب میآیند.
موارد معاف از بیمه تأمین اجتماعی چیست؟
در هنگام تهیه و ارسال لیست بیمه کارکنان، همه پرداختها مشمول حق بیمه نیستند. برخی از مزایا و پرداختها طبق قوانین سازمان تأمین اجتماعی از کسر حق بیمه معافاند. آشنایی با اقلام غیر مشمول بیمه به کارفرمایان کمک میکند تا از پرداختهای غیرضروری جلوگیری کرده و لیست بیمه را بهدرستی تنظیم کنند.
مطابق بخشنامه شماره ۱۱/۱۴ سازمان تأمین اجتماعی، مزایای غیر مشمول کسر حق بیمه شامل موارد زیر است:
۱. بازخرید ایام مرخصی
اگر کارگر از مرخصی استحقاقی خود استفاده نکند، میتواند مبلغ آن را بهعنوان بازخرید دریافت کند. این مبلغ جزو اقلام غیر مشمول بیمه بوده و نیازی به پرداخت حق بیمه برای آن وجود ندارد.
۲. کمک عائلهمندی یا حق اولاد
حق اولاد از جمله مزایایی است که طبق ماده ۸۶ قانون تأمین اجتماعی از کسر حق بیمه معاف است. شرایط دریافت آن عبارتاند از:
-
بیمهشده باید حداقل ۷۲۰ روز سابقه پرداخت بیمه داشته باشد.
-
فرزندان باید زیر ۱۸ سال باشند، یا در حال تحصیل تماموقت، یا دارای معلولیت جسمی یا ذهنی باشند.
💡 میزان حق اولاد: برای هر فرزند، معادل سه برابر حداقل مزد روزانه مصوب وزارت کار در همان سال است.
۳. هزینه سفر و فوقالعاده مأموریت
حق مأموریت که حداقل برابر با یک روز مزد ثابت برای هر روز مأموریت است، از کسر حق بیمه معاف بوده و نیازی به پرداخت بیمه برای آن نیست.
۴. عیدی و پاداش پایان سال
عیدی کارکنان تا سقف تعیینشده در قانون کار مشمول بیمه نیست.
-
این مبلغ معادل ۶۰ روز مزد ثابت روزانه است،
-
اما نباید از ۹۰ روز حداقل مزد روزانه مصوب وزارت کار تجاوز کند.
🔹 مثال: اگر مزد ثابت روزانه در سال ۱۴۰۴ برابر با ۳,۴۶۳,۶۵۶ ریال باشد، عیدی مجاز تا سقف ۳۱۱,۷۱۹,۰۴۰ ریال از بیمه معاف خواهد بود.
۵. سنوات پایان خدمت
حق سنوات یا مزایای پایان خدمت، مبلغی است که در پایان همکاری پرداخت میشود. برای هر سال سابقه کار، معادل ۳۰ روز مزد ثابت روزانه محاسبه شده و مشمول بیمه تأمین اجتماعی نیست.
۶. حق مسکن و بن در دوران بارداری
مزایایی مانند حق مسکن و بن خواروبار که در ایام بارداری یا مرخصی زایمان پرداخت میشوند، از پرداخت بیمه معافاند و بهعنوان حمایت از مادر و کودک در نظر گرفته میشوند.
۷. حق شیر
مطابق ماده ۷۴ قانون کار، مبلغ پرداختی بهعنوان حق شیر مادران شاغل از جمله مزایای غیر مستمر بوده و نیازی به کسر بیمه ندارد.
۸. مزایای نهضت سوادآموزی
پاداشها و مزایای آموزشی مرتبط با نهضت سوادآموزی بهدلیل ماهیت حمایتی و آموزشی، در فهرست اقلام معاف از بیمه قرار دارند.
۹. خسارت یا حقالتضمین اخراج
در صورتیکه کارگر بدون دلیل موجه از کار اخراج شود و کارفرما ملزم به پرداخت خسارت باشد، این مبالغ بهعنوان جبران خسارت قانونی در نظر گرفته شده و مشمول بیمه نیستند.
۱۰. پاداش افزایش تولید
پاداش افزایش تولید تنها در صورتی از بیمه معاف است که مجوز رسمی از اداره کار محل برای آن صادر شده باشد. در غیر این صورت، مشمول کسر حق بیمه خواهد بود.
۱۱. پاداشهای مناسبتی
پاداشهای غیرمستمر مانند پاداش عید، تولد یا مناسبتهای خاص، در صورتیکه بهطور منظم پرداخت نشوند، از پرداخت بیمه معاف هستند. اما اگر ماهیت مستمر پیدا کنند، بهعنوان اقلام مشمول بیمه در نظر گرفته میشوند.
جمعبندی
درک تفاوت بین مزایای مشمول و غیر مشمول بیمه برای هر کارفرما و حسابدار ضروری است. رعایت دقیق این موارد علاوه بر پیشگیری از جرایم بیمهای، به مدیریت درست هزینههای نیروی انسانی کمک میکند.
برای اطلاع از جدیدترین بخشنامهها و نرخهای بیمه، توصیه میشود به سایت رسمی سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کنید.
هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.